Kunst is in de fotografie al vanaf het ontstaan ervan manifest geweest. Veel fotografen experimenteerden met uiteenlopende technieken en stuitten daarbij op vervreemdende effecten die de kijker in een fantasiewereld leken te trekken. In de twintigste eeuw won de kunstfotografie steeds meer aan invloed mede door de inspanningen van fotojournalisten en langschapfotografen als Albert Bierstadt, Thomas Moran, Edward Weston and Ansel Adams. Tegelijkertijd tilden kunstenaars als Man Ray (1890-1976) de zg fine art photography naar heel nieuw niveau, daartoe gestimuleerd door musea en galleries.

Andere succesvolle kunstfotografen die een geheel eigen stijl ontwikkelden waren Robert Mapplethorpe, Aart Klein, Erwin Olaf en Helmut Newton. Deze fotografen maakten en maken werk dat een bepaalde vervreemding in zich heeft. Zodanig dat het beeld zich in je hoofd nestelt en steeds weer terugkeert wanneer je iets ziet dat aan het beeld associeert. Die vervreemding kan heel extreem zijn maar is in sommige gevallen juist heel subtiel aanwezig.

Wat deze fotografen allemaal gemeen hebben is dat ze handelen vanuit een groot vakmanschap. Alle aspecten in de fotografie komen voort uit bewust gemaakte keuzen. Misschien zullen sommige effecten zich bij toeval hebben voorgedaan, het al dan niet toepassen ervan in de foto is een bewuste keuze.

Vervreemding is een doel en zou geen middel moeten zijn. Regelmatig kom ik werk tegen waarbij de vervreemding niet tot iets leidt dat mij intrigreerd. Foto's waarbij het effect voorop staat. Het enige dat mij dan intrigeerd is de prijs die op het kleine stickertje rechtsonder op de lijst te lezen staat.

Het is 'geen kunst' om een foto te vervreemden. Zelf deed ik het als kind al: in de diaprojector van mijn vader stopte ik twee totaal verschillende dia's en het was altijd weer verbazend om te zien wat voor effect dat had. Maar niemand die mij aanspoorde om dit als werk tentoon te stellen. En al helemaal niet om het te verkopen.

Kunst maken kan alleen door heel veel af te keuren en weg te gooien, en alleen het allerbeste als 'af' te bestempelen.

Een doka-bewerkte foto van Man Ray